Als uitgever plaats je een barcode op elk boek dat je uitgeeft. Deze barcode, ook wel streepjescode genoemd, moet aan vaste eisen voldoen. Dit artikel legt uit wat die eisen zijn en hoe je controleert of jouw barcode goed genoeg is.
Wat is een barcode en waarom moet die goed zijn?
Een barcode is de streepjescode die op de achterkant van een boek staat. De barcode bevat het ISBN, het unieke nummer van een boek. CB gebruikt deze code om boeken te herkennen en te verwerken. Een scanner kan de barcode alleen lezen als deze goed gemaakt en correct geplaatst is. Is de barcode niet goed? Dan kan CB het boek niet verwerken.
GS1 Nederland stelt de eisen voor barcodes vast. GS1 Nederland is de organisatie die wereldwijd standaarden voor barcodes beheert. Deze eisen staan in de Barcodewijzer van GS1 Nederland, in het Nederlands en in het Engels.
Hoe zorg je dat je barcode aan de eisen voldoet?
- Vraag eerst een ISBN aan voor je boek.
- Zet een GS1-barcode met dit ISBN op het boek.
- Plaats de barcode aan de onderkant van de achterzijde van het boek. Kies bij voorkeur de rechteronderkant.
- Test een barcode in kleur vooraf op leesbaarheid. Stuur het bestand naar je accountgroep bij CB. Zij testen de barcode volgens de afspraken van GS1 Nederland en laten weten of de barcode is goedgekeurd.
Welke afmeting moet een barcode hebben?
De standaardafmeting van een barcode is 37,29 mm bij 22,85 mm. Je mag de barcode verkleinen tot 80% of vergroten tot 200% van deze afmeting. Verklein de barcode niet in de hoogte.
Welke kwaliteitscriteria bepalen of een barcode goed genoeg is?
GS1 Nederland beoordeelt de kwaliteit van een barcode aan de hand van vaste criteria. Elk criterium test een ander onderdeel van de barcode.
-
Decode: geeft aan of een scanner de barcode kan lezen.
Als een barcode niet te decoderen is, kan de scanner geen gegevens ophalen. Dat is vergelijkbaar met een tekst waarin letters ontbreken of door elkaar staan. De tekst is dan niet te begrijpen.
Een barcode kan niet worden gebruikt als de decode mislukt, ook al ziet de barcode er goed uit.
Mogelijke oorzaken:- Fouten in het barcodepatroon
- Beschadiging van de barcode
- Ontbrekende of verkeerde onderdelen van de barcode
Kort gezegd:
Kan de scanner de barcode niet lezen? Dan werkt de barcode niet. Decode is de belangrijkste voorwaarde.
-
X-waarde (modulegrootte): de grootte van de kleinste streep in de barcode.
Hoe groter de module, hoe makkelijker een scanner de barcode kan lezen.
Een te kleine barcode is gevoeliger voor:- Drukfouten
- Slijtage
- Slechte printkwaliteit
Kort gezegd:
De X-waarde bepaalt hoe groot en stevig een barcode is. Een grotere barcode is meestal beter leesbaar.
-
Minimum reflectie: het verschil in licht tussen de zwarte strepen en de witte achtergrond.
De donkere strepen moeten veel minder licht terugkaatsen dan de lichte achtergrond. Alleen dan kan een scanner het verschil goed zien.
Als de strepen te licht zijn of de achtergrond te donker is, wordt de barcode moeilijk leesbaar.
Mogelijke oorzaken van afkeur:- Verkeerde kleurcombinatie
- Te lichte strepen
- Te donkere achtergrond
Oplossingen:
- Gebruik donkere strepen
- Gebruik een lichte achtergrond
- Zorg voor voldoende inkt tijdens het printen
Kort gezegd:
De strepen moeten duidelijk donkerder zijn dan de achtergrond. Hoe groter het verschil, hoe beter de barcode scanbaar is.
-
Randscherpte: hoe scherp de overgang is tussen zwart en wit.
Scanners lezen vooral de randen tussen strepen en spaties. Daarom moeten deze overgangen scherp zijn.
Als een barcode vaag of onscherp is, kan de scanner moeilijk zien waar een streep begint of eindigt.
Oorzaken kunnen zijn:- Slechte printkwaliteit
- Te weinig inkt
- Onscherpe afdrukken
Kort gezegd:
Hoe scherper de overgang tussen zwart en wit, hoe beter de barcode gelezen kan worden.
-
Decodering: of de barcode correct wordt omgezet naar de juiste cijfers.
Hierbij hoort ook een controlecijfer. Dit cijfer controleert of de barcode correct is opgebouwd.
Mogelijke oorzaken van afkeur:- Het controlecijfer klopt niet
- De scanner ziet te veel of te weinig onderdelen
Kort gezegd:
De barcode moet de juiste gegevens bevatten en correct zijn opgebouwd.
-
Symbool contrast: het verschil tussen het donkerste zwart en het lichtste wit in de barcode.
Hoe groter het verschil, hoe makkelijker een scanner de barcode kan lezen.
Een lage score ontstaat vaak door:- Vage afdrukken
- Ongelijke printkwaliteit
- Versleten thermische printers
Kort gezegd:
Hoe zwarter het zwart en hoe witter het wit, hoe beter de barcode leesbaar is.
-
Modulatie: of ook de dunste strepen en spaties goed zichtbaar zijn.
Vooral dunne lijnen kunnen vervagen of dichtlopen door te veel inkt.
Daardoor kan de scanner moeite hebben om alle onderdelen goed te herkennen.
Een lage modulatiescore betekent dat sommige delen van de barcode minder goed zichtbaar zijn.
Kort gezegd:
Modulatie laat zien of ook de dunste lijnen duidelijk zichtbaar blijven. Zijn ze vaag, dan wordt scannen moeilijker.
-
Decodeerbaarheid: of de strepen en spaties de juiste breedte hebben.
Zelfs kleine afwijkingen kunnen zorgen voor leesproblemen.
Mogelijke oorzaken:- Versleten printkoppen
- Te hoge druk tijdens het printen
- Rek in het materiaal
- Uitgelopen inkt
Kort gezegd:
De afmetingen van strepen en spaties moeten kloppen. Anders kan een scanner de barcode verkeerd lezen.
-
Defects: of er vlekjes, krassen of andere storingen in de barcode zitten.
Voorbeelden:- Witte gaatjes in zwarte strepen
- Zwarte vlekjes in witte ruimtes
- Krassen
- Onderbrekingen in lijnen
Deze fouten kunnen ontstaan door:
- Stof
- Vuil
- Lijmresten
- Beschadigde printkoppen
- Slechte inktverdeling
Zelfs kleine beschadigingen kunnen ervoor zorgen dat een scanner de barcode verkeerd leest.
Kort gezegd:
Defecten laten zien hoe schoon en onbeschadigd de barcode is. Hoe minder fouten, hoe beter de barcode scanbaar blijft.
Voldoet de barcode niet aan een van deze criteria? Dan is de kwaliteit onvoldoende. De wijze van verificatie staat beschreven in het verificatierapport van GS1 Nederland.
Let op
- Boeken met een barcode aan de zijkant kan CB niet verwerken. Plaats de barcode altijd aan de onderkant van de achterzijde.
- Werkt de decode niet? Dan is de hele barcode onbruikbaar, ook als deze er visueel netjes uitziet.
- Test een barcode in kleur altijd vooraf bij je accountgroep, voordat je het boek aanlevert.
- Verklein een barcode nooit in de hoogte. Dit maakt de barcode moeilijker leesbaar voor scanners.