In dit artikel vind je meer informatie over de EEA, de categorieën voor toegankelijkheid en wat dit betekent voor de metadata die je moet vastleggen.
Let op: per 1 september 2026 wordt voor nieuwe titels een EPUB2 niet meer geaccepteerd.
Per 28 juni 2025 geldt de Europese Toegankelijkheids Act (EAA). Deze wetgeving stelt eisen aan de toegankelijkheid van onder andere e-books voor mensen met een leesbeperking (zoals blinden, slechtzienden en mensen met dyslexie). In de systemen van CB kan je hiervoor de juiste metadata vastleggen.
Metadata toegankelijkheid e-books vastleggen in CB Online en ONIX
Via de CB-systemen (CB Online en ONIX) kan je metadata vastleggen en verspreiden, zodat consumenten beter geïnformeerd zijn over de toegankelijkheid van je e-books.
- Instructie: zo leg je metadata over toegankelijkheid vast in CB Online.
- Instructie zo leg je metadata over toegankelijkheid in Onix.
Beide routes maken het mogelijk om toegankelijke metadata correct vast te leggen en te verspreiden, zodat consumenten beter geïnformeerd zijn over de gebruikstoegankelijkheid van digitale publicaties. In dit artikel lees je wat de wet inhoudt, wat het betekent voor uitgevers en hoe je de juiste toegankelijkheidsmetadata kunt aanleveren.
Wil je meer informatie over de categorieën van toegankelijkheid, lees dan hieronder verder.
Het Commissariaat voor de Media is de handhaver van de EAA.
Wat is de Europese Toegankelijkheidsakte (EAA)?
De Europese Toegankelijkheidsakte (European Accessibility Act, EAA) is wetgeving die voorschrijft dat digitale producten, zoals websites, e-books en bijbehorende software, toegankelijk moeten zijn voor mensen met een leesbeperking (zoals blinden, slechtzienden, ouderen en mensen met dyslexie).
Ingangsdatum: 28 juni 2025
Volledige wettekst: Wettekst
Voor wie geldt deze wetgeving?
De wet is van toepassing op aanbieders van digitale producten, waaronder uitgevers van e-books en ontwikkelaars van leessoftware.
Wat betekent dit voor uitgevers?
Uitgevers dienen ervoor te zorgen dat hun e-books en bijbehorende software voldoen aan de toegankelijkheidseisen. Ze kunnen daarnaast metadata toevoegen om de mate van toegankelijkheid van een publicatie aan te geven.
Om inzicht te krijgen in de volledige betekenis en toepassing van de wetgeving, is een toegankelijkheidswerkgroep ingericht. Hierbij zijn naast CB en GAU ook delegaties aangesloten van de Koninklijke Bibliotheek, diverse platformen, uitgevers en retailers.
De juiste metadata voor alle e-books
E-books moeten toegankelijk zijn voor de lezer. De mate van toegankelijkheid en specifieke (on)mogelijkheden voor een e-book geef je door via metadata. Het is belangrijk om van alle e-books goede metadata hebben, zodat de gebruiker weet wat die aan toegankelijkheid mag verwachten voordat die een e-book koopt of leent.
3 categorieën voor toegankelijkheid
E-books zijn ingedeeld in 3 categorieën:
- Goed toegankelijk (nieuw te verschijnen en succesvolle backlist) Dit geldt voor alle e-books die nog verschijnen en voor e-books die succesvol zijn. E-books in deze categorie moeten volledig toegankelijk zijn volgens WCAG 2.2 AA. Daarnaast moeten de EPUB-bestanden voldoen aan Accessibility 1.1. Zie toelichting hieronder.
- Deels toegankelijk (rest van de backlist exclusief uitzonderingen) Dit geldt voor e-books op de backlist die minder succesvol zijn, exclusief de uitzonderingen in categorie 3. E-books in deze categorie moeten zo toegankelijk mogelijk zijn. Hierbij is het uitgangspunt dat tekst en structuur toegankelijk zijn en dat afbeeldingen, waar mogelijk, worden beschreven. Het gaat om e-books met tekst of/én aanvullende inhoud, zoals afbeeldingen, tabellen of grafieken. Zie toelichting hieronder.
- Niet toegankelijk (uitzonderingen) Dat geldt voor e-books met een vaste lay-out (fixed lay-out). De e-books in deze categorie hoeven niet extra toegankelijk gemaakt te worden. Zie toelichting hieronder.
Hieronder vind je voor iedere categorie de eisen die gelden voor de metadata over toegankelijkheid.
Goed toegankelijk
Wat is nodig voor een nieuw te verschijnen e-book?
Nieuw te verschijnen e-books moeten toegankelijk zijn. Zo doe je dat:
- Een EPUB3 bestand met reflowable layout
- Minimaal toegankelijkheidsniveau WCAG 2.2 AA
- Toegankelijkheidsmetadata behorend bij WCAG 2.2 AA vereisten
Belangrijke aanscherping per 1 september 2026: Voor nieuwe titels wordt een EPUB2 niet meer geaccepteerd
- EPUB3 met een fixed layout voldoet niet aan de toegankelijkheidsvereisten, maar blijft wel geaccepteerd worden. Deze vallen onder de uitzondering: “fundamentele wijziging van het product”.
Wat is nodig voor de succesvolle backlist-titels?
E-books met een omzet van ten minste €4.000,- per jaar in de afgelopen 24 maanden, moeten toegankelijk zijn. De periode wordt gemeten vanaf de ingangsdatum van de EEA:
- Jaar 1: juli 2023 t/m juni 2024
- Jaar 2: juli 2024 t/m juni 2025 (alles wat verschenen is sinds 28 juni 2025 uiteraard ook)
Het gaat hierbij specifiek om e-books met NUR/Thema:
- NUR: 300, 301, 302, 303, 304, 305, 309, 310, 311, 312, 313, 320, 330, 331, 332, 333, 334, 336, 337, 341, 342, 343 en 344
- Thema: F*: fictie, DC*: Poezie, DN*: Biografie & non-fictieproza, DS*: Literatuur, S*: Sport, V*: Gezondheid, YF*: Kinderen/Tieners fictie
Overgang EPUB2 naar EPUB3
Zet je EPUB2-bestanden over naar EPUB Reflowable? Doe dit tussen 1 september 2026* en 1 mei 2027: in die periode is tijdelijk is geen nieuw ISBN nodig bij.
*CB onderzoekt of deze periode eerder in kan gaan (doel: medio juni/juli 2026).
Deels toegankelijk
Wat is nodig voor de overige backlist-titels?
Geef voor deze e-books de toegankelijkheidsinformatie door die bekend is. Dit kan ook informatie zijn over dat er een beperkte mate van toegankelijkheid geldt voor het e-book, bijvoorbeeld voor een EPUB2 bestand.
Niet toegankelijk (uitzonderingen)
Wat is nodig voor uitzonderingen?
Uitzonderingen zijn e-books met een fixed lay-out (zowel nieuw als uit backlist). Geef voor deze e-books minimaal in de metadata aan dat ze niet toegankelijk zijn..
Hoe geef ik toegankelijkheidsmetadata door?
CB maakt het mogelijk voor de uitgever om de (beschrijvende) toegankelijkheidsmetadata vast te leggen. Hiermee kan deze voldoen aan de wet- en regelgeving en wordt de consument goed ingelicht over de toegankelijkheid van de betreffende titel(s). Deze metadata kan worden doorgegeven via ONIX-berichten maar ook met CB Online worden toegevoegd. Wij dragen zorg dat deze informatie wordt doorgegeven en inzichtelijk is voor de aangesloten retailers en platformen. Bij deze aangesloten partijen ligt ook de keuze voor de selectie van metadata die getoond wordt aan de uiteindelijke consument.
CB heeft op 17-04-2025 een webinar gegeven over het doorgeven van toegankelijkheidsmetadata:
Goed om te weten:
CB faciliteert en informeert maar bepaalt niet in welke mate de uitgever zijn informatie dient aan te leveren en/of wanneer een uitgever is uitgezonderd van de verplichtingen die uit deze wetgeving voortkomen. CB voert daarbij ook geen inhoudelijke toets uit op de daadwerkelijke mate van toegankelijkheid van het EPUB- of PDF-bestand.
De uitgever is te allen tijde zelf verantwoordelijk om uitvoer te geven aan de voor hem/haar geldende wetgeving.
Kan ik de informatie achteraf wijzigen?
Via ONIX en CB Online is het altijd mogelijk de informatie te updaten/wijzigen.
Let op: als je gebruik maakt van aanlevering via Onix, raden we je aan de informatie ook altijd met Onix te wijzigen. Hiermee wordt ongewenste overschrijving van gegevens voorkomen.